پژوهشكده تحقيقات اسلامى

235

زمينه هاى قيام امام حسين (ع) (فارسى)

انَا ابنُ عَلِىٍّ الخَيرِ مِنْ الِ هاشِمٍ * كَفانى بِهذا مَفْخَراً حَينَ افْخَرُ . . . وَ فينا كَتابُ اللَّهِ انْزِلَ صادِقاً * وَ فينَا الْهُدى وَالْوَحْى وَالْخَيرِ يُذْكَر « 1 » « عقّاد » مىنويسد : « مَلِك جَأْشه و كُلّ شىءٍ مِن حَولِهِ يُوهِنُ الجأش » « 2 » : او مالك قلبش بود و حال آنكه هر آنچه اطراف او بود موجب ضعف قلب مىشد . و « شهيد مطهّرى » ( ره ) در اين باره مىگويد : هركس در شرايطى كه حضرت امام‌حسين ( ع ) قرار گرفت قرار گيرد ، يعنى در شرايطى كه تمام راه‌هاى قوّت و غلبه ظاهرى بر دشمن بر او بسته باشد و يقين به كشته شدن خود و يارانش داشته باشد ، زبان به شكايت مىگشايد . امّا امام حسين ( ع ) اصحابش را جمع كرد و فرمود : « اثْنى عَلَى اللَّهِ احْسَنَ الثناء . . . . » « 3 » بنابراين ، اگر كسى ادّعا كند امام حسين ( ع ) همانند اسلاف خود از شجاع‌ترين افراد روزگار بوده است گزاف نگفته است و اين روحيّه قوّى و حماسى در پيدايش نهضت خونين عاشورا مؤثر بوده است ، چنان كه در تأثير و برآيند قيام نيز نقش به سزايى داشته است . صبر حسين بن على ( ع ) از خصوصيات منحصر به فرد سيدالشهداء ( ع ) كه مىتوان آن را از عوامل زمينه‌ساز قيام خونين عاشورا مطرح كرد ، صبر و بردبارى او بر مصائب و سختىهاى روزگار مىباشد . امام حسين ( ع ) در كودكى شاهد رحلت رسول خدا ( ص ) و شهادت مادر بزرگوارش و خانه‌نشين شدن و مظلوميت حجت خدا على ( ع ) بود و در جوانى و ميان‌سالى شهادت پدرش و برادرش امام حسن ( ع ) را ناظر بود . و در اين موارد با كمال صبر و متانت به انجام وظيفه الهى خود پرداخت ؛ امّا بردبارى و صبر امام حسين ( ع ) به معناى حقيقى كلمه در

--> ( 1 ) - الاحتجاج ، طبرسى ، ج 2 ، ص 89 - 88 ؛ تاريخ يعقوبى ، ج 2 ، ص 231 . ( 2 ) - موسوعة كلمات الامام‌الحسين ( ع ) ، ص 299 ، به نقل‌از الفتوح ، ج 5 ، ص 24 ؛ مقتل‌الحسين ، خوارزمى ، ج 1 ، ص 189 . ( 3 ) - قيام جاويد ( مقتل ابى مخنف ) ، ص 58 ؛ ترجمة الامام الحسين ( ع ) ، ابن عساكر ، ص 314 .